Alfen
AQ-TRON
CTEK
GYS
Mastervolt
Ratio
Tecmate
Telwin
Victron
Wallbox
Een thuisaccu kan ervoor zorgen dat je tijdens een stroomstoring bepaalde apparaten of groepen in huis van elektriciteit blijft voorzien. Daarvoor moet het complete thuisaccusysteem wel geschikt zijn voor noodstroom. Alleen een volle batterij is niet voldoende: ook de omvormer, omschakeling en elektrische installatie moeten erop ingericht zijn.
Wil je bijvoorbeeld alleen je koelkast, verlichting en internetverbinding beschikbaar houden? Dan vraagt dat een andere installatie dan wanneer je tijdens een netstoring een groot deel van de woning wilt blijven gebruiken. Het benodigde vermogen, de batterijcapaciteit en de manier waarop de noodstroomvoorziening wordt aangesloten bepalen samen wat er mogelijk is.
Hoe werkt een thuisaccu bij stroomuitval?
Een normaal netgekoppeld energiesysteem werkt samen met het openbare elektriciteitsnet. Valt dat vaste net weg? Dan moet een noodstroomvoorziening de woning of een geselecteerd deel daarvan veilig van het openbare net scheiden.
Een geschikt thuisaccusysteem kan vervolgens zelf een stabiele stroomvoorziening vormen voor de noodstroomgroepen die je erop aangesloten hebt.
1. Het elektriciteitsnet valt uit
Het systeem detecteert dat de normale netspanning verdwenen is. De installatie moet voorkomen dat er vanuit je woning elektriciteit terug het openbare net in wordt gestuurd.
2. De noodstroomvoorziening neemt het over
Afhankelijk van het systeem gebeurt de omschakeling automatisch. De omvormer gebruikt vervolgens energie uit de thuisaccu om de daarvoor aangesloten apparaten of groepen te voeden.
3. De accu levert zolang er voldoende energie beschikbaar is
Hoe lang je vooruit kunt, hangt af van de beschikbare batterijcapaciteit én het stroomverbruik tijdens de storing. Hoe minder vermogen je continu vraagt, hoe langer dezelfde hoeveelheid opgeslagen energie meegaat.
Komt de netspanning terug, dan kan een daarvoor ingericht systeem weer overschakelen naar normaal netbedrijf en de batterij vervolgens opnieuw laden.
Welke apparaten wil je tijdens een storing blijven gebruiken?
Dat is een van de eerste vragen bij het ontwerpen van een noodstroomvoorziening. Voor veel woningen is het praktischer om vooraf te bepalen welke apparatuur echt beschikbaar moet blijven dan om zonder meer de complete woning achter de back-upvoorziening te plaatsen.
Denk bijvoorbeeld aan:
- koelkast en vriezer;
- internetmodem en netwerkapparatuur;
- een aantal lichtgroepen;
- cv-ketel en regeling;
- computers of thuiswerkapparatuur;
- alarmsysteem en andere belangrijke elektronica.
Zwaardere elektrische verbruikers vragen vanzelfsprekend veel meer van het systeem dan lichtere. Een inductiekookplaat, elektrische boiler, warmtepomp, laadpaal of bijvoorbeeld zware werkplaatsapparatuur kan het benodigde noodstroomvermogen flink verhogen.
Begin bij wat beschikbaar moet blijven
Wil je tijdens een storing vooral koelkast, verlichting, internet en enkele stopcontacten gebruiken? Dan kun je het noodstroomsysteem daar gericht op ontwerpen. Dat is iets heel anders dan een installatie die ook een warmtepomp, inductiekookplaat en andere zware verbruikers moet kunnen voeden.
Hoeveel kWh heb je nodig voor noodstroom?
De batterijcapaciteit bepaalt hoeveel energie je tijdens een stroomstoring beschikbaar hebt. Die capaciteit drukken we uit in kilowattuur (kWh).
Om een eerste indruk te krijgen, kijk je naar het gemiddelde vermogen van de apparaten die tijdens de storing blijven draaien en naar de tijd die je wilt kunnen overbruggen.
Een eenvoudig rekenvoorbeeld
Gebruiken de aangesloten noodstroomverbruikers gemiddeld 500 watt, oftewel 0,5 kW? Dan verbruiken ze in vier uur ongeveer 2 kWh energie. In de praktijk houd je daarnaast rekening met onder andere omzettingsverliezen, beschikbare accucapaciteit en verbruikspieken.
Een thuisaccu van 10 kWh betekent dus niet dat iedere woning daar automatisch hetzelfde aantal uren mee vooruit kan.
Realiseer je bijvoorbeeld dat bij een gemiddeld noodstroomverbruik van enkele honderden watts de batterij veel langer meegaat dan wanneer er voortdurend meerdere kilowatts benodigd zijn.
Wil je uitgebreider bepalen welke batterijcapaciteit bij je normale energiegebruik past? Dan kun je daarvoor onze algemene keuzehulp gebruiken.
Voor noodstroom is vermogen minstens zo belangrijk
Naast de hoeveelheid energie in de batterij moet de omvormer voldoende vermogen in kW kunnen leveren. Dat bepaalt welke apparaten je tegelijkertijd kunt gebruiken.
Stel dat je batterij nog ruim voldoende energie bevat, maar de omvormer maximaal 3 kW kan leveren. Dan kun je op dat moment niet zonder meer apparaten inschakelen die samen 5 kW vragen. De capaciteit in kWh kan dus nog voldoende zijn terwijl je tegen de vermogensgrens van het systeem aanloopt.
Ook korte inschakelpieken verdienen je aandacht. Apparatuur met elektromotoren, compressoren en pompen kan bij het starten tijdelijk meer vermogen vragen dan tijdens normaal gebruik - en dat maakt een behoorlijk verschil.
kWh bepaalt hoe lang, kW bepaalt hoeveel tegelijk
Voor een goede noodstroomvoorziening bekijk je deze twee waarden altijd samen. Een grote batterij met een te lichte omvormer kan de gewenste apparatuur niet allemaal tegelijk voeden. Een krachtige omvormer met weinig batterijcapaciteit kan juist veel vermogen leveren, maar slechts gedurende een beperkte tijd.
De hele woning of alleen geselecteerde groepen?
Bij een thuisaccu met noodstroom kun je ervoor kiezen om alleen bepaalde groepen achter de back-upvoorziening te plaatsen. Zo blijven de belangrijkste apparaten functioneren zonder dat zware of minder noodzakelijke verbruikers de accu snel leegtrekken.
Dat maakt het bovendien gemakkelijker om het maximale noodstroomvermogen beheersbaar te houden.
Een andere mogelijkheid is een uitgebreider systeem waarbij een groter deel van de woning tijdens netuitval gevoed kan blijven. Hiervoor zijn meer vermogen, een passende elektrische installatie en vaak ook meer batterijcapaciteit nodig.
Bepaal daarom vooraf de aanpak aan de hand van de apparaten en groepen die je tijdens een storing wilt gebruiken.
1-fase of 3-fase noodstroom?
Bij een woning met een 3-fasenaansluiting is het verstandig om ook te bepalen op welke fasen de apparaten zitten die tijdens een stroomstoring beschikbaar moeten blijven.
Een 1-fase noodstroomvoorziening kan prima passen wanneer de geselecteerde noodstroomgroepen op één fase worden aangesloten en het benodigde vermogen daarbij aansluit. Maar wil je apparatuur op meerdere fasen blijven gebruiken of heb je 3-faseverbruikers die tijdens een storing moeten functioneren? Dan vraagt dat om een andere systeemopbouw.
Bij grotere 3-fase ESS-installaties kunnen meerdere omvormers samenwerken om de benodigde fasen te voeden. De exacte configuratie hangt af van het systeem, het benodigde vermogen en de elektrische installatie.
Daarom kijken we bij noodstroom niet alleen naar het aantal fasen van de netaansluiting, maar vooral naar welke verbruikers tijdens een storing daadwerkelijk gevoed moeten worden.
Kunnen je zonnepanelen blijven werken tijdens een stroomstoring?
Dat hangt af van de opbouw van het systeem. Een standaard netgekoppelde zonnepaneelomvormer schakelt bij uitval van het elektriciteitsnet uit. Dat is een veiligheidsvoorziening: de zonnepanelen mogen niet zelfstandig spanning op het openbare net blijven zetten.
Binnen een geschikt ESS kan de situatie anders zijn. Wanneer de thuisaccu en omvormer tijdens netuitval een eigen stabiel elektriciteitsnet voor de woning vormen, kan een compatibele PV-installatie in bepaalde configuraties energie blijven produceren.
Overdag kunnen de zonnepanelen dan de aangesloten apparaten voeden en eventueel de batterij weer opladen. Daardoor kan een noodstroomvoorziening bij voldoende zonneproductie aanzienlijk langer bruikbaar blijven.
Neem dit vooraf mee in het ontwerp
Wil je dat de zonnepanelen ook tijdens een langdurige netstoring bruikbaar blijven? Dan moet de gekozen combinatie van PV-omvormer, ESS-omvormer, batterij en elektrische aansluiting hiervoor geschikt zijn. Dit is veel eenvoudiger goed in te richten wanneer je deze wens vooraf aangeeft.
Meer over thuisaccu’s met zonnepanelen
Houd voldoende energie als reserve in de accu
Een thuisaccu die dagelijks voor zonnestroom of dynamische energieprijzen wordt gebruikt, kan op het moment van een stroomstoring vrijwel leeg zijn. Wil je altijd een bepaalde hoeveelheid noodstroom achter de hand houden, dan moet de systeemaansturing daar wel rekening mee houden.
Bij geschikte systemen kun je daarom een minimale laadstatus instellen. Een deel van de batterijcapaciteit blijft dan als reserve beschikbaar en wordt tijdens normaal gebruik niet verder ontladen.
Daar zit vanzelfsprekend een afweging in. Want hoe groter de noodstroomreserve, hoe minder batterijcapaciteit er beschikbaar blijft voor dagelijks energiebeheer.
Meer capaciteit beschikbaar voor dagelijks gebruik
Met een lage noodstroomreserve kan een groter deel van de batterij worden ingezet voor zonnestroom en slim laden. Bij een onverwachte storing kan er echter minder energie in de accu zitten.
Meer zekerheid tijdens een storing
Met een grotere reserve houd je bewust energie achter de hand voor netuitval. Dat verkleint echter de beschikbare capaciteit voor het dagelijkse laden en ontladen.
Bij slimme energiesystemen kun je deze instellingen vaak aanpassen aan je eigen voorkeur en situatie.
Hoe snel schakelt een thuisaccu over op noodstroom?
De omschakeltijd verschilt per systeem en configuratie. Sommige thuisaccusystemen kunnen bij netuitval zeer snel overschakelen naar batterijbedrijf, waardoor veel aangesloten apparatuur gewoon blijft functioneren.
Dat maakt een thuisaccu echter niet zonder meer hetzelfde als een gespecialiseerde UPS. Apparatuur die absoluut geen enkele onderbreking mag ervaren, stelt extra hoge eisen aan de voeding en omschakeltijd.
Voor normale huishoudelijke toepassingen is vooral van belang dat je vooraf weet welke back-upfunctie het gekozen systeem biedt en welke apparaten je daarop hebt aangesloten.
Welke thuisaccu’s zijn geschikt voor noodstroom?
De mogelijkheid om noodstroom te leveren zit in het complete systeem. Daarom kijken we niet alleen naar het batterijmerk, maar vooral naar de combinatie van de batterij, omvormer, systeemaansturing en elektrische aansluiting.
TopSmart ESS met Victron
Binnen een correct ontworpen TopSmart ESS kan de Victron-omvormer/lader bij netuitval de daarvoor aangesloten verbruikers vanuit de batterij blijven voeden. De beschikbare batterijcapaciteit en het gekozen omvormervermogen bepalen de hoeveelheid beschikbare energie en vermogen.
Myenergi Libbi
Libbi kan binnen een daarvoor ingerichte installatie eveneens voor back-up worden gebruikt. De exacte mogelijkheden hangen af van de gekozen configuratie, het vermogen en de manier waarop de noodstroomvoorziening elektrisch wordt aangesloten.
Losse batterijmodules
Een losse LiFePO4-batterij zoals een Pylontech, Ampace of TopSmart accu levert op zichzelf geen 230V-noodstroom aan je woning. Binnen een geschikt ESS kan zo’n batterij wel de energieopslag vormen voor een omvormer/lader die de noodstroomvoorziening verzorgt.
Thuisaccu of complete noodstroominstallatie?
Een thuisaccu met back-upfunctie is vooral interessant wanneer je energieopslag dagelijks wilt gebruiken en daarnaast stroom beschikbaar wilt houden voor netuitval. Dezelfde batterij kan dan bijvoorbeeld zonnestroom opslaan, slim laden én als energiereserve dienen.
Ligt de nadruk juist volledig op bedrijfszekerheid tijdens langdurige stroomuitval? Dan kan een uitgebreider ontworpen noodstroominstallatie beter aansluiten. Daarbij kijken we specifiek naar autonomie, kritieke verbruikers, omschakeling, het benodigde vermogen en eventueel aanvullende energiebronnen.
Op onze pagina over vaste noodstroominstallaties gaan we hierop verder in:
Noodstroominstallatie voor thuis
Goed om te weten bij een thuisaccu met noodstroom
- Een batterij alleen is niet voldoende. Voor 230V-noodstroom heb je ook een geschikte omvormer, omschakeling en elektrische installatie nodig.
- Bepaal vooraf welke groepen beschikbaar moeten blijven. Daarmee kun je de capaciteit en het vermogen veel gerichter kiezen.
- kWh en kW hebben zeggen elk iets anders. De capaciteit bepaalt vooral hoe lang je vooruit kunt; het vermogen bepaalt hoeveel apparatuur je tegelijkertijd kunt gebruiken.
- Reserveer energie wanneer noodstroom belangrijk voor je is. Anders kan de batterij toevallig leeg zijn wanneer het net uitvalt.
- Zonnepanelen kunnen je extra onafhankelijk maken. Daarvoor moet de PV-installatie wel binnen de gekozen back-upconfiguratie kunnen blijven functioneren.
- Laat de elektrische installatie correct ontwerpen en aansluiten. Een noodstroomvoorziening moet bij netuitval immers veilig van het openbare elektriciteitsnet gescheiden zijn.
Veelgestelde vragen over thuisaccu’s en noodstroom
Werkt iedere thuisaccu tijdens een stroomstoring?
Nee. Voor noodstroom moet het complete systeem daarvoor geschikt en aangesloten zijn. De batterij levert de opgeslagen energie, terwijl een geschikte omvormer en back-upvoorziening ervoor zorgen dat de aangesloten groepen tijdens netuitval veilig gevoed kunnen worden.
Hoe lang kan een thuisaccu mijn huis van stroom voorzien?
Dat hangt af van de beschikbare batterijcapaciteit en het energieverbruik tijdens de storing. Een accu gaat aanzienlijk langer mee wanneer alleen koelkast, internet en enkele lampen worden gevoed dan wanneer ook zware elektrische apparatuur wordt gebruikt.
Kan een thuisaccu automatisch overschakelen bij stroomuitval?
Ja, verschillende thuisaccusystemen kunnen netuitval detecteren en automatisch naar een back-upvoorziening overschakelen. De precieze omschakeltijd en werking verschillen per systeem en configuratie.
Kan ik tijdens een stroomstoring mijn hele woning blijven gebruiken?
Dat is technisch mogelijk met systemen die daarvoor ontworpen en gedimensioneerd zijn, maar vraagt aanzienlijk meer van de installatie. Voor veel woningen is het praktischer om vooraf geselecteerde groepen van noodstroom te voorzien. Zo blijven belangrijke apparaten werken zonder dat zware verbruikers de batterij snel leegtrekken of het maximale vermogen overschrijden.
Werken zonnepanelen tijdens een stroomstoring?
Een standaard netgekoppelde PV-omvormer schakelt bij netuitval uit. Binnen een geschikt ontworpen ESS kan zonneproductie in bepaalde configuraties wel beschikbaar blijven. De compatibiliteit en aansluiting van de PV-installatie bepalen wat er mogelijk is.
Is een thuisaccu hetzelfde als een UPS?
Nee. Een thuisaccu met back-upfunctie kan bij netuitval snel overschakelen en veel huishoudelijke apparatuur blijven voeden, maar apparatuur die absoluut geen enkele onderbreking mag ervaren kan specifieke UPS-eisen hebben.
Kan ik een deel van mijn thuisaccu reserveren voor noodstroom?
Bij geschikte energiesystemen kun je een minimale laadstatus instellen. Het systeem houdt dan een deel van de batterijcapaciteit beschikbaar als reserve. Hoe groter deze reserve, hoe minder capaciteit tijdens normaal dagelijks energiebeheer beschikbaar is.
Meer weten over de technische installatie?
Wil je weten hoe batterij, omvormer/lader, energiemeting, zonnepanelen en netaansluiting binnen een compleet ESS samenwerken? In onze technische ESS-uitleg behandelen we de verschillende onderdelen en systeemopbouw uitgebreider.
Bekijk hoe een compleet ESS is opgebouwd
